Agenda

» Het Natural History Museum in Londen biedt het hele Darwinjaar 2009 door tentoonstellingen rondom Charles Darwin en de evolutieleer.
» Vanaf Darwins geboortedag op 12 februari de expositie Charles Darwin en de evolutietheorie in het Universiteitsmuseum Groningen
» Vanaf 13 februari in het Universiteitsmuseum Utrecht de tentoonstelling De evolutie draait door.

Spiegelingen in een landschap – fragment 3: Zonsverduistering

Woensdag 11 augustus 1999

De dag van de zonsverduistering. België sluit rond het middaguur haar grenzen voor vrachtverkeer om ongelukken door onoplettende – naar boven in plaats van naar de weg kijkende – automobilisten te voorkomen. Ik ben om tien uur op het strandje aan het stuwmeer (’Stausee’ zeggen de Duitsers welluidend) en zie tot mijn opluchting dat de enkele dunne ochtendwolkjes oplossen in de zon.

Ik probeer of mijn ideetje om met de verrekijker de zon te projecteren op een stuk tekenpapier werkt. Na enig stapelen van stenen en verstellen van de afstanden verschijnt er een scherpe zonneschijf op mijn papier. Er is tijd zat om nog wat te schrijven en lezen. Wel moet ik mijn constructie bijstellen naarmate de zon hoger klimt.

Omstreeks kwart voor twaalf zie ik ineens dat er een hap uit de zon is verdwenen en opgewonden maak ik mijn eerste foto’s met de wekker erbij om de tijd te registreren. Op dat moment komen mijn buren van de camping het strandje op en ik wenk ze om mijn installatie te laten bewonderen.

Dat doen ze, maar een erg dynamisch schouwspel is het natuurlijk niet en na vijf minuten gaan ze verder het strand op. Een van hen komt even later terug met de kleine, meisjesachtige roodharige vrouw die al een week hongerig naar mij (en alle andere alleengaande mannen) kijkt. Jammer voor haar, maar ik vind haar niet aantrekkelijk en ze spreekt nauwelijks meer dan Spaans.

Toch blijven we met zijn drieën bij elkaar tijdens de eclips. De natuur valt stil, de waterslangen of visjes komen aan de oppervlakte alsof het avond is en twee visdiefjes krijsen van plezierige opwinding door deze onverwachte buitenkans. Een kleine zilverreiger landt vlakbij op de modder en weet niet waar hij pikken moet in het ruime aanbod van omhooggekomen prooi. Alle insecten zwijgen en een onheilspellende rust is als de stilte voor een storm over het landschap gevallen. Zelfs het verkeer op de snelweg naar Pamplona in de verte aan de overkant van het meer heeft een pauze genomen, lijkt het.

En dan is het kwart over twaalf, ‘el maximum’, ik zie zelfs de dunne wolkjes die voor de zon langs waaien haarscherp op mijn geïmproviseerde projectiescherm. Meer foto’s. Mijn Spaanse gezellen zijn in het meer gaan staan om de weerspiegeling op het water te zien. Ik sta ook even in het water, maar voordat de rimpelingen verdwenen zijn, besef ik dat een spiegelend wateroppervlak het zonlicht geenszins minder fel maakt. Later hoor ik dat deze methode hier door velen schijnt te zijn toegepast. In Sanguësa was men blijkbaar ook zo in de weer, maar ook met zonnebrillen en allerhande gekleurde glaasjes en filters.

Als een langzaam herstel na een ernstige ziekte verdwijnt de astronomische hap uit de zon. Alsof we nog een slotakkoord verwachten blijven we nog in stilte staan: Brian Mogan, aankomend acteur en toneelschrijver uit Barcelona, het naamloze roodharige muurbloempje en de misantropische Hollander met zijn stenen tijdperk-bouwsel.

De gewone loop der dingen herstelt zich, er is niets dat ons nog bindt. De dame vertrekt naar de bar in Ruësta, waar ze werkt. Brian transformeert zichzelf een honderdtal meters verderop in een moddermens en begint van balken en takken een vlot te bouwen en ik trek me terug in mijn verslag van het geschreven woord.

Lilliput – 15 juni 2008